Tuy An, tháng Chín năm 2025.
Ngoại xuất viện sáng thứ Hai.
Bác sĩ dặn uống thuốc đúng giờ, nghỉ ngơi và tái khám sau hai tuần. Phong ghi lại những điều cần theo dõi, hỏi thêm một lượt trước khi đưa bà về.
Cô Hòa đã sang mở cửa, thay ga giường và dọn bớt đồ trong buồng. Đến trưa, cô mang qua một nồi cháo.
“Ban đêm để cái đèn nhỏ. Ngoại con dậy thì còn thấy đường.”
“Dạ.”
Ngoại ngồi trên giường, nghe hai người dặn qua dặn lại một lúc thì lên tiếng:
“Biết rồi. Có đi đâu xa đâu mà lo.”
Nhưng lúc Phong đặt thuốc cùng ly nước lên bàn cạnh giường, bà vẫn ngồi chờ cậu chia từng loại.
Chiều đó, nhóm thiết kế bay ra.
Anh Khánh, trưởng nhóm, gọi điện từ sân bay.
“May có em ở ngoài này. Quen đường sá, mai đi cùng nhóm tiện hơn.”
“Dạ. Anh gửi em giờ đón.”
“Bảy giờ rưỡi. Anh nhắn địa điểm sau.”
Tối, đợi ngoại uống thuốc xong, Phong ngồi vào bàn mở lại hồ sơ.
Hai mục ghi chú từ hôm trước vẫn còn trong điện thoại.
Bãi phơi lưới hiện hữu.
Lối đưa ghe lên bờ.
Cậu chuyển chúng vào email, đính kèm ảnh vệ tinh có khoanh vị trí. Phần lối đưa ghe, cậu ghi cần kiểm tra thêm tại hiện trường, nhất là nhu cầu sử dụng vào mùa mưa bão.
Phong đọc lại rồi gửi cho anh Khánh.
Mười phút sau có thư trả lời:
“Anh nhận được rồi. Mai ra mình kiểm tra. Phía chủ đầu tư muốn giữ mặt bãi thông thoáng, cần làm rõ khu nào đang được sử dụng và sử dụng thế nào.”
Ngoại đi ngang cửa phòng, thấy đèn còn sáng thì dừng lại.
“Mai đi sớm hả con?”
“Dạ. Con đi với công ty ra Tuy An.”
“Trưa có về ăn không?”
“Chắc chiều con mới về. Cô Hòa nói trưa qua với ngoại rồi.”
“Ừ. Vậy ngủ sớm.”
Phong khép máy tính. Ngoại đứng nhìn cậu cất dây sạc, sau đó mới quay về buồng.
Sáng thứ Ba, chiếc xe bảy chỗ dừng gần đầu con đường đất dẫn vào xóm.
Phong xuống trước.
Lối đi đã được rải thêm đá dăm. Hai bên còn những bụi cỏ cao và mấy cây bàng chìa cành ra đường. Gần chỗ rẽ có một tấm bảng mới dựng, ghi tên đơn vị khảo sát cùng số điện thoại liên hệ.
Anh Khánh mở bản đồ trên máy tính bảng, đối chiếu với con đường trước mặt. Chị Vy bên chủ đầu tư gọi cho người phụ trách tại địa phương, hỏi chỗ đoàn có thể để xe.
Hai nhân viên kỹ thuật lấy thiết bị xuống. Phong cầm sổ, đi cùng họ ra bãi.
Gió từ đầm thổi vào mạnh hơn trong xóm.
Những cây sào phơi lưới vẫn đứng thành hàng. Một tấm lưới nâu mắc trên sào, vài chỗ còn vảy cá khô lấp lánh. Ghe kéo lên bờ nằm nghiêng trên những thanh gỗ kê, lớp sơn xanh đỏ đã tróc.
Dưới bóng cây, một bà cụ đang vá lưới. Bà nhìn đoàn người rồi đặt phần lưới đang làm dở xuống đùi.
Dọc bãi có những cây cọc gỗ sơn đỏ.
Phong đi lại gần một cọc, nhìn ký hiệu viết trên thân.
“Cọc này đánh dấu phần nào anh?”
Anh kỹ thuật bước tới, mở bản vẽ đối chiếu.
“Phạm vi khảo sát đợt này. Ranh phương án còn phải kiểm tra lại.”
Hàng cọc chạy qua chỗ kéo ghe, men về phía cuối bãi. Phong đi theo, dừng dưới gốc bàng lớn.
Tán cây đã rộng hơn trong trí nhớ. Một vài rễ nổi trên mặt đất, nhẵn ở những chỗ thường có người bước qua. Dưới gốc đặt chiếc ghế thấp và một cuộn dây.
Cây cọc cuối cùng nằm cách rễ lớn chưa tới một sải tay.
Phong ngẩng nhìn lên tán lá.
“Phong ơi!”
Anh Khánh đứng cách đó một quãng, chỉ vào máy tính bảng.
“Lại xem hướng tuyến với anh.”
Cậu quay về.
Buổi khảo sát kéo dài tới gần trưa.
Nhóm kỹ thuật đo đạc, chụp ảnh và đánh dấu các vị trí cần kiểm tra. Anh Khánh đi dọc bãi, trao đổi về hướng nhìn từ lối đi bộ, chỗ xuống bến và đoạn dự kiến bố trí sàn ngắm cảnh.
Phong ghi lại rồi hỏi về những hàng sào.
“Phần này sáng nào bà con cũng dùng hả bác?”
Bà cụ vá lưới ngẩng lên.
“Có lưới là đem ra. Bữa nắng thì đông. Bữa mưa không phơi được, chất trong nhà.”
“Còn ghe kéo lên đây lúc nào?”
“Có chiếc để sửa. Bão tới thì kéo lên hết chỗ này.”
Bà chỉ về khoảng bãi cao phía trong.
“Lên tới đó mới yên. Sát mép nước sóng đánh cũng trôi.”
Phong ghi thêm, hỏi lối kéo ghe đi qua đâu. Bà gọi một người đàn ông đang sửa tấm ván gần đó sang chỉ cho cậu.
Anh Khánh đứng nghe cùng.
“Trong phương án đang có đề xuất chuyển chỗ phơi lưới về phía bắc,” anh nói.
Người đàn ông nhìn theo hướng ấy.
“Đằng đó bùn lún. Phơi thì còn tính được, kéo ghe sao lên?”
Phong đánh dấu vị trí trên bản đồ.
“Đoạn này mình cần kiểm tra nền và đường tiếp cận thêm, anh.”
“Ừ. Ghi rõ giúp anh. Chiều nghe ý kiến các hộ nữa.”
Chị Vy đi tới, nhìn trang sổ của Phong.
“Chiều em trình bày cùng anh Khánh nhé. Phần hiện trạng em vừa hỏi trực tiếp, em nói sẽ rõ hơn.”
Phong nhìn anh Khánh.
Anh gật đầu.
“Anh trình bày tổng thể. Em nói phần hiện trạng với những điểm đang cần kiểm tra.”
“Dạ.”
Bà cụ đã cầm lưới lên lại. Khi đoàn đi tiếp, Phong quay đầu, thấy bà vẫn nhìn những cây cọc bên bãi.
Ba giờ chiều, nhà văn hóa thôn gần kín chỗ.
Quạt trần quay trên những dãy ghế nhựa. Người tới sau đứng dọc hai bên tường, vài người còn ở ngoài cửa. Có tiếng gọi nhau nhường ghế, tiếng trẻ con chạy qua sân.
Phía trước kê một bàn dài. Đại diện địa phương, chị Vy và anh Khánh ngồi trao đổi trong lúc chờ đủ người.
Phong kiểm tra máy chiếu, mở bản trình bày.
Khi ngẩng lên, cậu thấy ba Dương ở dãy ghế thứ ba.
Tóc ông đã bạc gần hết. Một chân duỗi ra sát lối đi, cây gậy đặt giữa hai đầu gối. Má Dương ngồi cạnh, nón lá để trên đùi.
Bà nhìn thấy Phong, khẽ gật đầu.
Cậu cúi chào.
Ở cuối phòng, Dương đang nhường ghế cho một người phụ nữ bế trẻ nhỏ. Xong, cậu đứng cạnh cửa sổ, áo sơ mi còn cài kín cổ tay.
Phong nhìn về màn hình, kiểm tra lại thứ tự các trang.
Buổi họp bắt đầu bằng phần giới thiệu mục đích khảo sát và lấy ý kiến. Đại diện địa phương nhắc bà con phát biểu từng người để thư ký ghi lại đầy đủ.
Chị Vy nói về định hướng dự án, những hạng mục dự kiến và các bước còn phải thực hiện. Anh Khánh trình bày phương án tổng thể, sau đó chuyển sang phần của Phong.
Cậu đứng cạnh màn chiếu, mở bản đồ hiện trạng.
Mấy người phía trước nhổm lên nhìn.
“Nhà tui kìa,” có người nói.
Phong cầm con trỏ, chỉ từng khu vực. Cậu nói về đường vào xóm, vị trí ghe đang được kéo lên bờ, những hàng sào phơi lưới và lối đi qua bãi.
Giọng cậu đều, nhưng khi đưa mắt xuống dãy ghế thứ ba, cậu phải dừng một chút mới nói tiếp.
Đến bản phương án, dải bãi phía đông được tô xanh nhạt. Lối đi bộ chạy men theo mặt nước, nối với sàn ngắm cảnh. Những hàng sào không còn trên bản vẽ.
“Đây là phương án sơ bộ nhóm đang khảo sát để điều chỉnh,” Phong nói. “Qua kiểm tra sáng nay, bãi này có hoạt động phơi lưới và kéo ghe lên bờ, đặc biệt vào mùa bão. Bản hiện tại chưa bố trí được chỗ cho những hoạt động đó.”
Anh Khánh nhìn lên màn hình.
Phong chuyển con trỏ về phía bắc.
“Vị trí đề xuất thay thế cũng cần kiểm tra lại. Nhóm chưa đủ cơ sở để xác nhận chỗ đó đáp ứng được nhu cầu của bà con.”
Chị Vy cầm bút ghi gì đó. Phía dưới bắt đầu có tiếng trao đổi.
Người điều hành buổi họp mời bà con phát biểu.
Dương giơ tay.
Cậu rời chỗ cửa sổ, bước vào lối đi giữa hai dãy ghế.
“Dạ, tui là Hồ Nhật Dương, sống ở xóm này.”
Phong đặt bàn tay còn lại lên mép bàn.
“Bãi đó có hơn ba chục hộ phơi lưới. Mùa bão năm ngoái có mười một chiếc ghe kéo lên. Tui muốn hỏi theo phương án đang chiếu, bà con còn dùng bãi như bây giờ được không?”
Phong nhìn phần xanh nhạt trên màn hình.
“Trên bản này, chỗ đó được bố trí làm cảnh quan và lối đi bộ. Chưa có phần dành cho phơi lưới hay đưa ghe lên bờ.”
Một người phía trước quay sang nói với người bên cạnh. Dương vẫn đứng chờ.
“Vậy chuyện giữ lại bãi hay chuyển đi chưa có câu trả lời?”
“Dạ, chưa,” Phong nói. “Nhóm phải kiểm tra lại trước khi đề xuất. Hôm nay bên em cần ghi rõ bà con sử dụng phần nào, vào thời điểm nào, và những yêu cầu mà vị trí thay thế phải đáp ứng. Em chưa thể nói chỗ phía bắc dùng được khi chưa kiểm tra.”
Anh Khánh đưa micro lên.
“Đúng như bạn Phong vừa trình bày, đây là điểm nhóm cần bổ sung. Ý kiến của bà con sẽ được ghi vào biên bản để làm việc tiếp với các bên.”
Dương nhìn bản vẽ thêm một lúc.
“Dạ. Vậy nhờ ghi rõ giúp tui là hiện chưa có vị trí thay thế dùng được cho ghe tránh bão.”
Phong cúi xuống ghi.
“Em ghi rồi.”
“Dạ. Cảm ơn anh.”
Phong ngẩng lên, nhưng Dương đã quay về phía cuối phòng.
Cậu chờ thêm một câu hỏi. Người đứng dậy tiếp theo lại là một phụ nữ ngồi gần cửa.
Sau đó, nhiều người lần lượt phát biểu.
Có người hỏi phạm vi dự án có ảnh hưởng nhà ở không. Có người muốn biết đường vào xóm sẽ thay đổi thế nào. Một thanh niên hỏi về việc tuyển lao động địa phương.
Bà cụ vá lưới đứng dậy, phải nhờ người bên cạnh đưa micro tới.
“Tui ngồi dưới gốc bàng đó mấy chục năm rồi. Chỗ đó mát, có mấy bà ngồi chung. Chuyển đi đâu thì cũng phải có đường cho tụi tui đi, có chỗ ngồi.”
Phong ghi cả lời ấy.
Ba Dương không phát biểu. Ông ngồi nghe, thỉnh thoảng nghiêng đầu khi má Dương nói nhỏ.
Chị Vy trả lời những nội dung thuộc phần mình. Những câu chưa có thông tin, người chủ trì nhắc ghi lại để trả lời sau. Anh Khánh hỏi thêm về lối kéo ghe, quay sang nhờ Phong đánh dấu cùng người dân trên bản đồ.
Buổi họp tan lúc bốn giờ rưỡi.
Ngoài sân, mọi người đứng thành từng nhóm. Có người còn quay lại hỏi, có người ghé bàn xem bản đồ in.
Phong cất máy tính, kiểm tra đã lưu bản ghi chép rồi mang túi ra xe.
“Phong.”
Cậu quay lại.
Má Dương đứng dưới bóng hiên, nón lá cầm trên tay.
“Dạ, con chào cô.”
“Ngoại con sao rồi?”
“Dạ, hôm qua ngoại ra viện rồi. Đỡ nhiều rồi cô.”
“Ờ. Vậy được.”
Bà nhìn cổ áo cậu bị gập vào trong, đưa tay chỉnh lại.
“Đi làm rồi có ăn uống đàng hoàng không con? Thấy ốm quá.”
“Dạ, con hay ăn ngoài.”
“Rảnh thì xuống nhà ăn cơm.”
Phong gật đầu.
Bà rút tay về, nói tiếp:
“Thằng Dương nói ngoại con ăn cháo cá được hơn cháo thịt. Cô có nấu, lát nó đem qua cho ngoại.”
“Cô đừng cực…”
“Có nồi cháo thôi.”
Bà đội nón, quay nhìn về phía chồng đang đứng chờ dưới gốc cây.
“Thôi, cô về. Gửi lời cô hỏi thăm ngoại.”
“Dạ.”
Ba Dương nhìn sang, gật đầu với Phong. Cậu cúi chào ông.
Má Dương đi tới đỡ khuỷu tay chồng. Hai người chậm rãi ra cổng. Phong đứng nhìn cho đến khi họ khuất sau nhóm người ngoài sân.
Cậu không thấy Dương đâu nữa.
Xe rời Tuy An khi nắng đã xuống thấp.
Anh Khánh ngồi ghế trước, xem lại mấy tấm ảnh hiện trường. Đi được một đoạn, anh quay xuống.
“Phần em nói về chỗ thay thế, lần sau trao đổi trước với anh trước khi trình bày nhé.”
“Dạ.”
Phong ngừng một chút rồi nói:
“Em không muốn bà con hiểu là mình đã có chỗ chuyển ghe qua rồi. Sáng nay mình chưa kiểm tra được.”
“Anh hiểu. Nhưng những câu đó cần thống nhất để phía chủ đầu tư cũng biết nhóm đang kết luận tới đâu.”
“Dạ. Lần sau em sẽ trao đổi kỹ hơn.”
Anh Khánh gật đầu, quay lên. Một lát sau, anh hỏi:
“Ghi chép đủ chưa em?”
“Rồi anh.”
“Tối gửi anh bản đầy đủ. Thêm vị trí bà cụ ngồi vá lưới, lối từ xóm đi xuống. Mai anh với kỹ thuật rà lại.”
Phong mở sổ, nhìn dòng chữ mình ghi ở cuối trang.
“Dạ.”
Khi cậu về tới nhà, đèn hiên đã bật.
Ngoại ngồi trên ghế, khoác chiếc áo mỏng. Thấy cậu mở cổng, bà đưa tay giữ chân ghế rồi ngồi thẳng lên.
“Ăn cơm chưa con?”
“Dạ chưa.”
“Có cơm trong bếp.”
Phong đặt túi xuống, hỏi bà đã uống thuốc chưa rồi đi rửa tay.
Trên bàn, cạnh mâm cơm đậy lồng bàn, có chiếc cà mên inox quen thuộc.
“Dương đem tới hả ngoại?”
“Ừ. Gần sáu giờ.”
“Nó có ngồi chơi không?”
“Có. Hỏi ngoại uống thuốc chưa, coi lại cái chốt cửa sau rồi ngồi ngoài hiên một chút.”
Phong kéo ghế ra.
“Ngoại ăn cháo chưa?”
“Ăn rồi. Ngoại để phần con trong đó.”
Cậu mở nắp. Cháo cá có gừng và hành lá, trên mặt đã đóng một lớp mỏng.
Phong lấy chén, múc phần của mình. Ngoại đi vào, ngồi ở đầu bàn.
“Bữa nay đi có mệt không?”
“Dạ, cũng bình thường.”
“Ăn đi rồi nghỉ.”
Cậu cầm muỗng. Gừng cay nhẹ nơi đầu lưỡi.
Đêm đó, Phong hoàn thành bản tổng hợp ý kiến, đối chiếu với ảnh hiện trường rồi gửi cho anh Khánh. Cậu ghi riêng những nội dung chưa có câu trả lời, trong đó có vị trí kéo ghe tránh bão và chỗ ngồi vá lưới dưới gốc bàng.
Gửi xong, cậu ngồi thêm một lúc trước màn hình.
Điện thoại nằm cạnh máy tính. Phong mở cuộc trò chuyện với Dương.
Tin nhắn gần nhất vẫn là lời dặn uống thuốc cho ngoại từ hôm trước.
Cậu gõ:
“Ngoại ăn cháo rồi. Má nấu ngon. Cảm ơn Dương.”
Một lúc sau, phía bên kia trả lời:
“Ừ. Nhớ cho ngoại uống thuốc.”
Phong đọc rồi đặt điện thoại xuống.
Cậu lấy ví, rút tấm ảnh trong ngăn phía sau mấy tấm danh thiếp. Mép ảnh đã mòn, góc hơi cong.
Cô gái mười chín tuổi đứng trên những phiến đá bên biển, tóc bay sang một bên, đầu ngửa ra sau vì cười.
Chín năm qua, Phong đã đổi vài chiếc ví. Tấm ảnh vẫn theo cậu từ Tuy Hòa sang Tokyo, rồi về Sài Gòn.
Cậu đặt nó cạnh hai viên đá trên bàn.
Ngày tìm thấy tấm ảnh, Dương đã nói sẽ đưa cậu tới nơi ấy.
Sáng Chủ nhật sau đó, trời trong, gió nhẹ. Mới sáu giờ, chiếc Dream đã đậu ở đầu hẻm.
Dương đứng bên xe, tay cầm hai ổ bánh mì còn nóng.
Để lại một bình luận